Artykuł pochodzi z wydania: Luty 2026
Kiedy wykonawca składający odwołanie traci status aktywnego wykonawcy, który ma istotne znaczenie dla skuteczności wniesienia odwołania? Do tej kwestii wielokrotnie odnosiła się Krajowa Izba Odwoławcza.
Odwołanie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego na podstawie ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp) stanowi kluczowy element w zakresie ochrony prawnej interesów wykonawcy. Zgodnie z art. 505 ust. 1 pzp środki ochrony prawnej w ramach tej ustawy przysługują podmiotowi posiadającemu status wykonawcy, jeżeli ma on lub miał interes w uzyskaniu zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. W związku z tym dla skutecznego wniesienia odwołania istotne jest ustalenie, czy:
- zostało ono wniesione przez podmiot wskazany w art. 505 ust. 1 pzp,
- podmiot wnoszący odwołanie ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia,
- podmiot wnoszący odwołanie poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów pzp.
Krajowa Izba Odwoławcza (dalej: KIO) w trakcie oceny wniesionego odwołania z urzędu bada, czy w danym przypadku zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania. Izba ocenia m.in. to, czy dany podmiot jest legitymowany do wniesienia odwołania oraz czy poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Wniesienie odwołania przez podmiot nieposiadający statusu aktywnego uczestnika postępowania stanowi, zgodnie z art. 528 pkt 2 pzp, podstawę odrzucenia odwołania jako wniesionego przez podmiot nieuprawniony.
Podmiot uprawniony do wniesienia odwołania
W celu ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia odwołania na podstawie art. 505 pzp należy wziąć pod uwagę w pierwszej kolejności ustawową definicję wykonawcy, zawartą w art. 7 pkt 30 pzp. Wskazuje ona jako wykonawcę – w odniesieniu do etapu oceny i badania ofert – osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która złożyła ofertę. Jednak według stanowiska KIO (postanowienie z 28 listopada 2025 r., KIO 4524/25) sam fakt złożenia oferty w postępowaniu nie jest wystarczający do uznania, że dany podmiot ma status wykonawcy w rozumieniu art. 505 pzp. Izba przyjmuje, że niezbędne jest posiadanie statusu aktywnego wykonawcy, co ma istotne znaczenie dla skuteczności wniesienia odwołania.
Status aktywnego uczestnika postępowania
W ww. postanowieniu Izba uznała, że wniesione przez wykonawcę odwołanie podlega odrzuceniu na podstawie art. 528 pkt 2 pzp, zostało bowiem wniesione przez podmiot nieuprawniony, tj. przez wykonawcę, który złożył wprawdzie ofertę, jednak utracił tzw. status aktywnego wykonawcy ze względu na skuteczne odrzucenie jego oferty. Odwołanie zostało złożone w ramach prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym wpłynęły dwie oferty, z czego ta od wykonawcy składającego odwołanie została odrzucona. Jednocześnie zamawiający dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej, którą złożył drugi z wykonawców biorących udział w postępowaniu.
Wykonawca, którego ofertę odrzucono, wniósł odwołanie od czynności wyboru oferty. Wnioskował o nakazanie zamawiającemu unieważnienia tej czynności i odrzucenia oferty konkurenta oraz nakazanie unieważnienia całego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie art. 255 pkt 2 pzp. Argumentował, że w postępowaniu nie złożono żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu. Co istotne, odwołujący nie wniósł odwołania na czynność odrzucenia jego oferty. Jednocześnie wskazał, że ma interes prawny rozumiany jako możliwość uczestniczenia w kolejnym postępowaniu ogłoszonym przez zamawiającego w wyniku unieważnienia postępowania prowadzonego aktualnie.
Izba uznała, że krąg podmiotów uprawnionych do korzystania ze środków ochrony prawnej wyznacza przepis art. 505 pzp, który wskazuje na wykonawcę w rozumieniu art. 7 pkt 30 pzp. Jednocześnie podkreśliła, że status wykonawcy uprawniający do wniesienia odwołania musi wiązać się z czynnym uczestnictwem w kolejnych etapach postępowania o udzielenie zamówienia. W ocenie KIO sam fakt złożenia oferty w postępowaniu przez odwołującego nie gwarantuje mu zachowania statusu wykonawcy w znaczeniu nadanym temu pojęciu przez ustawodawcę. Przekłada się to również na możliwość korzystania ze środków ochrony prawnej. Status wykonawcy według Izby można bowiem nieodwracalnie utracić w wyniku zaniechania zaskarżenia decyzji zamawiającego o odrzuceniu złożonej przez wykonawcę oferty.
[…]
Adam Kamiński
prawnik, specjalista ds. zamówień publicznych w Grupie Doradczej Puchacz sp. z o.o., aplikant radcowski przy Okręgowej Radzie Radców Prawnych w Gdańsku
